آخرین مطالب

اعزام 20 رایزن بازرگانی در سال 1400 اخبار سازمان توسعه تجارت

اعزام 20 رایزن بازرگانی در سال 1400

  بزرگنمایی:

ایران مراسم نیوز: یکی از راه‌های خنثی کردن تحریم‌های اقتصادی علیه اقتصاد ایران را می‌توان افزایش ارزآوری کشور از طریق صادرات غیرنفتی دانست. ظرفیتی که باتوجه به تعداد کشورهای همسایه و هم‌مرز با ایران و ظرفیت‌های بالای اقتصادی کشور می‌تواند عملاً تحریم خرید مقداری نفت و تحریم‌های پولی و بانکی بر علیه اقتصاد ایران را ناکارآمد و خنثی کند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری-تحلیلی ایران مراسم نیوز، حمید زادبوم معاون وزیر صمت و رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران در گفتگویی به بررسی و تشریح بازار کشورهای همسایه، ضرورت ایجاد تنوع در بازارها و اقلام صادراتی ایران و آخرین وضعیت اعزام رایزن‌های بازرگانی به کشورهای همسایه پرداخت.

متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

یکی از مشکلات تجارت خارجی ما چه در بعد صادرات و چه واردات محدود بودن شرکای تجاری ما به چند کشور خاص است. در این شرایط وقتی مشکلی برای این کشورها ایجاد شود ما آسیب زیادی از این موضوع خواهیم دید. در یک‌سال اخیر چه اقداماتی برای رفع مشکل عدم تنوع بازارهای صادراتی انجام شده است؟

در بحث صادرات ما با دو موضوع «تنوع بازار» و «تنوع محصولات صادراتی» مواجهیم. طبیعتا تنوع اقلام صادراتی به میزان زیادی به تولید اقلام صادراتی بستگی دارد برای همین ما باید به سمتی برویم که تولیدات ما متناسب با نیاز بازارهای هدف باشد. تحقق این امر نیاز به یک تحول جدی در تولید کشور دارد یعنی اگر به دنبال تنوع‌بخشی به اقلام صادراتی هستیم باید به موازات آن ساختار تولید در کشور هم تغییر کند.

از سال 2007 مطالعاتی به‌نام «فضای محصول» در دنیا انجام شده و در ایران هم چند سالی است که این مطالعات آغاز شده است آنجا پیچیدگی اقتصادی کشورهای توسعه یافته مورد بررسی قرار گرفته که براساس آن مشخص شد در کشورهایی مثل ایران که اقتصاد آنها بر پایه نفت بوده، صنعت و فضای تولید متنوعی وجود نداشته است لذا باید به سمت تنوع‌سازی در محصول برویم و ببینیم چگونه می‌توان تولیدات صادراتی کشور را متنوع‌تر و بیشتر کنیم اما طبیعتا کشور ما در این زمینه خیلی جوان است و باید بیشتر تلاش کند تا به آن هدف برسد.

تنوع اقلام را مهم‌تر می‌دانید یا تنوع کشورها را؛ چون برخی معتقدند تنوع اقلام باعث تمرکززدایی می‌شود و قدرت رقابت کالای ایرانی را کاهش می‌دهد؟

بله ممکن است این پارادوکس در بعضی محصولات وجود داشته باشد اما این را باید بدانیم که تمرکز بر اقلام ریسک خودش را دارد چراکه باعث وابستگی شما می‌شود و اگر تأسیسات و زیرساخت‌های آن محصول به نوعی مورد هجوم قرار بگیرد همه چیز از دست می‌رود. پس این سوال جای بحث دارد اما به هرحال با گسترش سرمایه‌گذاری می‌توان به سمت تنوع اقلام و محصولات تولیدی رفت. شخصا معتقدم تنوع در تولید مهم است اما به شرطی که شما بتوانید در زنجیره‌های جهانی قرار بگیرید پس اگر می‌خواهیم تنوع‌سازی در تولید داشته باشیم حتما باید به این سمت برویم که اولا ریسک نکرده و خودمان را در یکسری اقلام خاص محدود نکنیم ثانیا ببینیم چیزی که به سمت تولید آن می‌رویم جایگاهش در زنجیره‌های جهانی ارزش کجاست. در واقع برای حضور در بازارهای جهانی یا باید تولید یک کالا از اول تا آخر در اختیار شما باشد یا باید در زنجیره تولید قرار بگیرید. چرا که در دنیا این زنجیره‌ها تعریف شده است. با این فرض و تحقق شرط هر چه به سمت تنوع تولید برویم طبیعتا خیلی خوب است چرا که در صورت حذف شما از زنجیره‌های جهانی این زنجیره‌ها تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد بنابراین نمی‌توانند شما را حذف کنند. اما درباره تنوع کشورهایی که با آنها مبادلات تجاری داریم ما با یک پارادوکس مواجه هستیم. در شرایطی که قرار داریم مجبوریم بر روی کشورهای همسایه و شرکای تجاری خوب‌مان مثل هند، چین و برخی کشورهای محور مقاومت مانند سوریه، لبنان و یمن تمرکز کنیم.

این با گفته شما که باید برای صادرات تنوع کشورها را مدنظر داشته باشیم در تناقض است اما طبیعتا در شرایطی که ما باتوجه به محدودیت‌های حمل‌ونقل و... بر تجارت با کشورهای همسایه تمرکز کرده‌ایم، اینها نباید ما را فریب دهد و از بازارهایی که در آنها پتانسیل تجارت و صادرات داریم دور کند.

ما در آسیای شمالی، ویتنام، اندونزی و تایلند هم پتانسیل‌هایی داریم که این ظرفیت را فراموش نکرده‌ایم و مطالعات خود را در این رابطه ادامه می‌دهیم. حتی در سال‌های گذشته ما در اندونزی و ویتنام رایزن بازرگانی داشتیم که حالا با بهبود اوضاع، مجدد رایزن هم اعزام خواهیم کرد.

از یک طرف تمرکز بر بازارهای همسایه و شرکای تجاری مهم است و از طرف دیگر اگر ما پتانسیل‌های دیگری در سایر کشورها داریم باید این پتانسیل‌ها را شناسایی کنیم که این کار در حال انجام است. مثلا ما نباید از بازارهای آفریقا، آمریکای لاتین و بعضی بازارهای اروپایی غافل شویم. هرجا که بتوانیم محصول بفروشیم و در زنجیره‌ها قرار بگیریم باید این کار را انجام دهیم. البته فعلا هدف ما از تمرکز بر بازارهای همسایه این است که بتوانیم با سرعت بیشتری تجارت خارجی‌مان را از حالت انفعال خارج کرده و صادرات انجام دهیم. به هرحال کشتیرانی، حمل و نقل، مبادلات پولی و... مشکلات خودش را برای صادرکنندگان ما ایجاد می کند و هر چه بازار دورتر باشد دسترسی صادرکنندگان به حق و حقوق‌شان ممکن است با مشکل و آسیب بیشتری روبه‌رو باشد. به همین دلیل مجبوریم فعلا بر کشورهای همسایه تمرکز داشته باشیم.

در سال 97، چیزی حدود 54درصد صادرات‌مان به 15کشور همسایه بود و در هشت‌ماهه اول سال 99 به بیش از 62درصد رسیده و هدف ما این است که این عدد را تا پایان سال جاری به 70درصد برسانیم که این هدف تا حدی با آن بحث تنوع بازاری که به آن اشاره کردیم تناقض دارد ولی در حال حاضر مجبوریم تا وقتی که این دوران را پشت سر بگذاریم صبر کنیم، اما از سایر بازارها نیز غافل نیستیم و در حال مطالعه روی کشورهای آفریقا، آمریکای لاتین و آسیای دور هستیم.

البته به فرض تداوم تحریم‌ها، تمرکز روی بازارهای همسایه ایرادی هم ندارد. چون در بدترین شرایط تحریمی نیز بازارهای همسایه به دلیل وجود مرز مشترک و سهولت در نقل و انتقالات پولی و... می‌تواند بازار مناسبی برای صادرات کالاهای ایرانی باشد.

کشورهای همسایه ما در سال 2018 بیش از هزار میلیارد دلار واردات داشته‌اند. ما بررسی کردیم این حدود هزارمیلیارد دلار چه کالاهایی بوده است؟ آنها را طبقه‌بندی کردیم؛ چهار کشور مهم آنها که بیشترین واردات را داشتند عربستان سعودی، ترکیه، امارات و روسیه بودند که نزدیک به 80درصد کل واردات این 15 کشور را به خود اختصاص می‌دهند. ضمن این‌که بخش مهمی از واردات آنها هم مربوط به اقلام الکترونیک و موبایل است که ما صادرات این اقلام را اصلا نداریم؛ یعنی عدد هزارمیلیارد واردات این کشورها نباید ما را گمراه کند، چراکه پتانسیل ما از این هزارمیلیارد دلار، حدود 100میلیارد دلار است، یعنی حدود 100میلیارد دلار این 15 کشور سابقه واردات داشته و ما نیز سابقه صادرات داریم.

الان وضعیت صادرات ما به این کشورها چگونه است؟

کل صادرات ما در سال گذشته 41میلیارد دلار بوده که حدود 24میلیارد دلار آن صادرات به 15 کشور همسایه بوده است. در طول هشت‌ماه نخست امسال از مجموع 21میلیارد دلار صادراتی که داشته‌ایم حدود 13/3میلیارد دلار آن مربوط به کشورهای همسایه بوده است. ما باید بخش تولید را نسبت به این قضیه آگاه کنیم، چراکه این پتانسیلی است که اطراف ایران وجود دارد و یک ظرفیت خدادادی است که باید تلاش کنیم حداقل نیمی از این ظرفیت بالقوه به فعلیت برسد.

یک سوال و ابهام اساسی این است که ما سال‌هاست از نبود برندینگ یا بسته‌بندی‌های مناسب و اینها گلایه می‌کنیم. برای مثال مدت‌هاست می‌گوییم بزرگ‌ترین تولیدکننده زعفران در دنیا ایران است اما سهم ما در بازارهای صادراتی اندک بوده و زعفران ایران به صورت فله‌ای صادر می‌شود. واقعا کی قرار است این مشکلات حل شود؟ باید چه کار کرد؟ به‌هرحال باید از یک جایی شروع کنیم.

حقیقت این است که ما در این موضوعات کشور جوانی هستیم و نباید خودمان را با کشورهایی که در این موضوعات جلودار هستند مقایسه کنیم. متاسفانه سطح آگاهی ما از قوانین تجارت بین‌الملل پایین است؛ یعنی مقرراتی بر نظام تجارت بین‌الملل حاکم است که اغلب در ضمن موافقت‌نامه‌های سازمان بین المللی تجارت گنجانده شده که چون ما عضو آن نبوده‌ایم خودمان را خیلی ملزم به رعایت آن قوانین نیز نکرده و این قواعد را منتشر نکرده‌ایم بنابراین صادرکنندگان و حتی مجریان اداری ما در سازمان‌های دولتی اغلب به این مقررات آشنایی و تسلط ندارند و خود این موضوع باعث شده تجار ما اطلاعات‌شان از نظام تجارت جهانی عقب‌تر باشد.

اما در موضوع زعفران که ما نیز به‌طور خاص روی آن کار کردیم و در 20 سال گذشته یعنی از سال 81 حتی جایزه صادراتی به صادرکنندگان برتر می‌دادیم و اعلام کردیم اگر زعفران را بسته‌بندی کنید و با گرم کمتری صادرات انجام دهید تشویق می‌کنیم و جایزه می‌دهیم اما این جایزه به صادرات فله‌ای تعلق نمی‌گیرد.

به تبع آن شورای ملی زعفران، اتحادیه زعفران و... تشکیل شد و چند صادرکننده خوب در حوزه زعفران در این 20 سال شکل گرفتند که الان در بازارهای جهانی مطرح هستند اما تعداد این صادرکنندگان نسبت به پتانسیل‌های ما بسیار کم است. از طرفی با مطرح شدن این صادرکننده‌ها خیلی از تولیدکنندگان کوچک با خودشان گفتند چرا تولیدات ما باید با قیمت کمی فروخته شود اما صادرکننده‌ها با قیمت بسیار بیشتری محصول را صادرات کنند در نتیجه یک شکاف بین تولیدکنندگان و صادرکنندگان زعفران ایجاد شد که خود تولیدکنندگان مستقلا دست به صادرات زدند؛ چون زعفران محصولی قاچاق‌پذیر است یک چمدان از زعفران را از کشور خارج کرده و در کشورهای همسایه زیر قیمت صادراتی به فروش می‌رسانند. این موضوعات به صادرات کشور ضربه می‌زند. درواقع تولیدکنندگان و صادرکنندگان کشور ما نیاز به آموزش دارند تا بدانند چگونه باید با یکدیگر هماهنگ شده و چگونه به بازارها ورود پیدا کنند.

ما نیاز داریم که سطح دانش عمومی در مورد تجارت بین‌الملل را در تمام بخش‌های کشور حتی بخش‌های خصوصی، تجار، اتاق بازرگانی، بخش دولتی ازجمله وزارت جهاد و وزارت صمت و سایر نهادها بالاببریم تا بدانیم چگونه باید وارد بازارهای دنیا شویم. الان در بخش خرما و آبزیان هم در حال فعالیت هستیم اما با روند کندی پیش می‌رود لذا نیاز داریم هم تجار هم بخش دولتی و خصوصی بیایند و در سطح تراز تجارت بین‌الملل قرار بگیرند.

ما در حال حاصر شش بخش را انتخاب کرده‌ایم که شامل پتروشیمی، قطعات خودرو، گیاهان دارویی و... است که با همکاری مرکز تجارت بین‌الملل روی این موضوع که چگونه صادرات کشور در این شش بخش را توسعه دهیم در حال کار هستیم. بخش مهمی از موفقیت ما در تحقق این هدف به آموزش، ایجاد تغییرات در ساختار تولید، ساختار کنترل، ساختار استانداردسازی و... مربوط است که در حال فعالیت در این زمینه‌ها هستیم. ما با یک مرکز بین‌المللی در «ژنو» به نام مرکز بین‌المللی تجارت ارتباط داریم که با همکاری آنها پروژه‌ای را دنبال می‌کنیم تا مشخص شود چه بخش‌هایی در ایران برای صادرات پتانسیل دارد. فعلا دو بخش را از حوزه کشاورزی و دو بخش را از حوزه صنعت و دو بخش را هم از خدمات مشخص کرده‌ایم که روی آنها کار کنیم. خوشبختانه طی 15 سال اخیر تحولات خوبی در اتاق‌های بازرگانی شکل گرفته؛ زمانی اتاق بازرگانی فقط مسؤول صدور کارت بود اما امروز می‌بینیم اتاق‌های بازرگانی در بخشی از استان‌ها واقعا جنبه حرکت دادن به صادرات و تولید را پیش می‌برند.

در روزهایی که قرار بود آقای مدرس خیابانی برای گرفتن رای اعتماد به‌منظور تصدی وزارت صمت به مجلس بروند. در گفت‌وگویی که با ایشان داشتیم وی نبودن بودجه را دلیل اصلی عدم اعزام رایزن‌های بازرگانی به خارج از کشور می‌دانستند. این درست است که ما به دلیل نداشتن بودجه، تعداد رایزن‌های بازرگانی‌مان کاهش یافته است؟

ما بودجه داریم. نکته این است که بودجه‌های ما ریالی بسته می‌شود، اما هنگام پرداخت باید به رایزن‌ها ارز پرداخت کنیم. بودجه سال98 را بر اساس ارز 3000تومانی بسته بودیم بعد که وارد سال98 شدیم و تصمیم گرفتیم ارز را به ریال تبدیل کنیم قیمت ارز بالا رفت و طبیعتاً پول ما نمی‌رسید. در سال97 تا99 نرخ ارز به صورتی تغییر کرد که وقتی ما پولمان را تبدیل به ارز می‌کنیم به پول کوچکی تبدیل می‌شود. اگر نرخ ارز ثبات پیدا کند در این حوزه مشکلی نخواهیم داشت. در بودجه سال 1400 بودجه مورد نیاز برای 20رایزن را در نظر گرفته‌ایم. موضوع دیگر این است که بخشی از درآمدهای ما حاصل از اجاره‌هایی است که از شرکت سهامی نمایشگاه‌ها دریافت می‌کنیم، طبیعتا از سال گذشته سطح درآمدهای شرکت‌های سهامی نمایشگاه‌ها به‌شدت افت داشته و بخشی از بودجه ریالی ما که از آنجا تامین می‌شد، محقق نشده است.

با توجه به این‌که خود شما هم در گذشته در کشورهایی مانند ترکیه و عربستان رایزن بازرگانی بوده‌اید، اصولا وجود رایزن بازرگانی چقدر می‌تواند در بازارسازی برای کالاهای ایرانی موثر باشد؟

بستگی به کیفیت و کارایی شخصی که تحت عنوان رایزن بازرگانی اعزام می‌شود دارد، اما قطعاً وجود رایزن از نبود آن بهتر است. رایزن‌های بازرگانی بازوی تجاری سفرای ما در آن کشورها هستند. یعنی بخشی از وظایف رایزن‌های بازرگانی تقویت دیپلماسی تجاری است. البته کارکرد این رایزن‌ها خیلی به این بستگی دارد که رایزن تا چه حد روابط عمومی قوی داشته و با زبان و قوانین آن کشور آشنایی داشته باشد. لذا بازدهی رایزن‌ها مختلف است؛ اما کارایی رایزن‌ها عموما مثبت بوده و همواره سفرای ما در کشورهایی که رایزن تجاری داشته‌ایم درخواست داشته‌اند دوره فعالیت این رایزن‌ها تمدید شود.

 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

تامین منافع ملی از محل اکسپو 2020 دوبی

هفتمین نمایشگاه تخصصی مبلمان در کرمانشاه برگزار می‌شود

آخرین جزییات برگزاری نمایشگاه کتاب یک روز قبل از افتتاح

دوازدهمین کنفرانس ملی اقتصاد کشاورزی به میزبانی دانشگاه کردستان برگزار می‌شود

وبینار بررسی جایگاه فرآورده‌های گیاهان دارویی در بیماری‌های ویروسی جدید

برنامه ویژه شرکت پست برای نمایشگاه کتاب امسال

بازدید میدانی برای رعایت دقیق پروتکل‌های بهداشتی در نمایشگاه نفت

مقالات برگزیده هفتمین همایش مدیریت ریسک و بیمه معرفی شدند

چهارمین دور گفت‌وگوی فرهنگی زنان ایران و چین برگزار می‌شود

برگزاری 3 رویداد بزرگ حوزه نمایشگاهی در هفته سوم بهمن

وبینار بین‌المللی مجالس حامی قدس امروز در تهران برگزار می‌شود

مهلت ارسال آثار به جشنواره ملی تئاتر لاله‌های سرخ تمدید شد

برگزاری نشست «اسباب‌بازی و علوم‌شناختی با رویکرد بازی‌های شناختی»

جشنواره کتابخوان و رسانه برگزار می‌شود

نمایشگاه بین‌المللی ایران به دروازه‌ای برای توسعه صادرات محصولات دانش‌بنیان تبدیل خواهد شد

سامانه‌های نمایش‌دهنده آثار جشنواره فیلم کوتاه تهران معرفی شدند

برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب برای همگان منفعت دارد

نخستین کنگره ملی دانشگاه و کووید 19 برگزار می‌شود

نمایشگاه سردار آسمانی در اصفهان گشایش یافت

نخستین نمایشگاه گلیم‌بافی بافق افتتاح شد

خداحافظی با واتس‌اپ طولانی می‌شود؟

کارگاه آموزشی آشنایی با رسانه پادکست در منطقه آزاد چابهار برگزار شد

نشست بررسی ظرفیت‌های تجاری بین ایران و گرجستان 29 دی برگزار می‌شود

احیای یک نمایشگاه به کما رفته!

‏88 اثر نگارگری به مرحله نهایی داوری «تجسمی فجر» راه یافتند

«ایران ریتیل شو» حسن ختام باشکوه صنعت خرده‌فروشی جهان در سال 2020

برگ برنده نمایشگاه مجازی کتاب

نمایشگاهی به مناسبت روز غزه

قهر ارمنستان با ترکیه فرصتی برای فعالان اقتصادی ایرانی

شگفتی های CES، بزرگ‌ترین رویداد دنیای تکنولوژی جهان

برگ برنده نمایشگاه مجازی کتاب

صنعت نمایشگاهی آمریکا یخ زد

جذب گردشگران کشور‌های عضو اکو به جزیره کیش

دومین رویداد مشاوره کسب‌ و کار از 11 بهمن برگزار می‌شود

نمایشگاه صنایع مخابرات در تهران برگزار می‌شود

نمایشگاه صنعت آب و برق؛ تجلی اراده بخش خصوصی در مسیر تولید

شرکت‌های نمایشگاهی گران قیمت شدند

نمایشگاه‌های عرضه مستقیم کالا به دلیل کرونا برگزار نمی‌شود

زیرساخت‌های الکترونیکی تاب‌آوری اقتصادها در دوران کرونا را بالا بردند

اسامی فیلم‌های ایرانی حاضر در مسابقه بین‌الملل جشنواره فیلم کوتاه تهران

تجلیل از برترین غرفه‌های حجاب وعفاف و پروتکل‌های بهداشتی

اولین نمایشگاه تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی

سمینار تخصصی نقد و بررسی منطقه آزاد مازندران

فعالان اقتصادی بر سرمایه‌گذاری مشترک در بازار یونان تمرکز کنند

خلق 33 هزار فرصت شغلی به واسطه صنعت نمایشگاهی ایران

تامین آب کافی و تولید بیشتر برق در دوسال اخیر

صنعت نمایشگاهی آینه تمام نمای اقتصاد کشور است

بخش اخبار نمایشگاه‌های استانی در پورتال شرکت سهامی نمایشگاه‌ها فعال شد

نخستین جشنواره فیلم 120 ثانیه تعاون برگزار می‌شود

نخستین کنفرانس بین المللی معماری، عمران، محیط زیست و کشاورزی

نمایشگاه بین المللی شهر آفتاب
نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان تاشکند
یسنا همایش
سیویلیکا
شرکت سامع پاد نوین
اعزام هیأت تجاری - بازاریابی
اکسپو 2020
دورهای مجازی مرکز تجارت بین الملل
وزارت صنعت، معدن و تجارت
ufi
انجمن صنفی غرفه سازان
انجمن صنفی برگزارکنندگان
کاربرند؛ کلینیک کارآفرینی، خلاقیت و تجربه
نمایشگاه محصولات دانش بنیان روسیه
بانک تجارت
انجمن تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند ایران
اهدای عضو
بانک صادرات ایران
سایت نمایشگاهی ایران مال
بانک ایران زمین
سامانه ورود و خروج آنلاین دینگ
بانک انصار
پست بانک
بانک پارسیان
شرکت نمایشگاهی تانا
بانک ملی
انتشارات بلخ مجری کتاب نمایشگاه
نمایشگاه ایران متافو

ایران مراسم نیوز؛ رسانه مرجع صنعت همایش و نمایشگاهی کشور

ایران مراسم نیوز؛ رسانه مرجع صنعت همایش و نمایشگاهی کشور